|
BOUWKUNST?
Toelichting ongetekende constructen, september 1999, |
||
![]() In ‘Les très Riches Heures du Duc de Berry’, het getijdenboek dat in opdracht van Hertog Jan van Berry werd vervaardigd door onder meer de gebroeders van Limburg, treffen we van iedere maand een afbeelding aan met daarop de belangrijkste seizoenactiviteiten, omlijst door onvoorstelbaar prachtige miniaturen. De precisie van de afbeeldingen maar vooral het oog voor details die tot dan toe, we spreken over het begin van de 15e eeuw, niet behandeld worden, dwingen nog altijd verwondering en respect af. |
Een paar voorbeelden: in de afbeelding van februari zien we niet alleen de adem van een vrouw die in de vrieskou in haar handen blaast, maar ook een even vluchtig element als rook die uit de schoorsteen kringelt. Ongekende elementen voor die tijd. Als we naar binnen kijken, de schilder heeft voor ons gemak de voorzijde van het gebouwtje er af gelaten, zien we twee vrouwen en een man die zich warmen aan een vuur en we leren dat ondergoed daarbij niet van pas kwam. Ongekende details die ook later niet deel uit gaan maken van het repertorium van de schilders. Let ook op de bijen-korfen. Afbeeldingen waarop bijenkorven of imkers zijn te zien zijn uitermate schaars terwijl uit archiefstukken uit dezelfde tijd blijkt dat in een bepaalde provinciestad een jaarlijkse parochiebelasting uit 900.000 kilo bijenwas bestond. Dat staat gelijk aan de was geproduceerd door ongeveer een miljoen bijenvolken! |
Bijenwas was in dit deel van Europa zo goed als het enige middel van verlichting (kaarsen), en honing de belangrijkste zoetstof. Geraffineerde suiker is van veel later datum en zo zal het niet verbazen dat bijenkorven toen net zo gewoon waren als electriciteitsmeters nu. Ander interessant detail: de schaapskooi. Merkwaardig bouwsel met scheef dak (de schilder heeft enig weet van perspectief, het gaat derhalve niet om een onhandige interpretatie), inclusief prachtige wilgentenen pallissade en gaten in het strooien dak. Nooit eerder zagen we afbeeldingen van dergelijke nederige bouwsels, of het moet de stal zijn waar Maria geboorte gaf aan haar bijzondere zoon. Maar daar is het hutje de afbeelding van een idee, ter onderstreping van het contrast: de koningszoon geboren in een stal. |